kinh doanh nhỏ tại nhà mẹ bỉm

1Những hình thức kinh doanh nhỏ hay gặp

Với mẹ nuôi con nhỏ, các hướng thường gặp là:

• Sản phẩm handmade: đồ thủ công, phụ kiện, quà tặng;
• Thực phẩm: bánh, đồ ăn Việt, nước sốt, bán theo đơn đặt;
• Bán lại hàng: đồ cũ, hàng nhập, hàng cho trẻ em;
• Dịch vụ: dạy học, tư vấn, làm đẹp, trông trẻ, dịch thuật;
• Kinh doanh online qua mạng xã hội hoặc sàn thương mại điện tử.

Mỗi loại có mức độ quy định khác nhau. Đừng vội mua nguyên liệu hay hàng hoá trước khi biết mình có được phép làm và cần giấy phép gì.

2Điều kiện đầu tiên: visa của bạn có cho phép kinh doanh không?

Nếu bạn giữ vĩnh trú, vợ/chồng của người Nhật, vợ/chồng người vĩnh trú hoặc định trú, về mặt visa bạn không bị hạn chế hoạt động làm việc.

Nếu bạn giữ 家族滞在, việc “kinh doanh có thu nhập” cũng thuộc diện cần giấy phép hoạt động ngoài tư cách lưu trú, giới hạn 28 giờ/tuần, và thời gian làm việc phải có thể xác nhận khách quan để được xếp vào giấy phép chung; nếu không sẽ cần giấy phép riêng. Điều này nghĩa là bạn nên xin phép trước, ghi lại giờ làm và hỏi cơ quan xuất nhập cảnh khi chưa chắc.

Một lưu ý quan trọng: mở công ty không có nghĩa là bạn được “đổi” sang tư cách phù hợp. Visa dành cho người kinh doanh (経営・管理) là một đường riêng và rất khác với việc làm nhỏ tại nhà.

3Visa 経営・管理: vì sao không phải đường “nhẹ nhàng”

Từ 16/10/2025, điều kiện xin visa 経営・管理 được siết chặt: vốn hoặc tổng tài sản dùng cho kinh doanh từ 500 vạn yên lên 3.000 vạn yên, bắt buộc có ít nhất 1 nhân viên toàn thời gian, có yêu cầu về năng lực tiếng Nhật (tương đương N2 trở lên, ở bản thân người xin hoặc nhân viên), kinh nghiệm quản lý hoặc học vị liên quan, và kế hoạch kinh doanh cần được chuyên gia xác nhận.

Với người đã có visa này trước thời điểm trên, có thời gian chuyển tiếp ba năm (đến 16/10/2028). Nhưng với mẹ muốn bán đồ handmade hay làm bánh nhỏ tại nhà, đây thường không phải con đường hợp lý. Nếu bạn đang cân nhắc, hãy hỏi hành chính thư sĩ chuyên về visa trước khi đầu tư bất kỳ khoản nào.

4Giấy phép tuỳ theo loại hình kinh doanh

Ngoài visa, nhiều loại hình còn cần giấy phép riêng. Một số ví dụ thường gặp (bạn cần xác nhận lại với cơ quan có thẩm quyền):

• Thực phẩm: bán đồ ăn thường cần giấy phép/ đăng ký với trung tâm y tế (保健所), cơ sở chế biến phải đáp ứng điều kiện vệ sinh;
• Đồ cũ (古物): buôn bán đồ cũ có thể cần giấy phép đồ cũ (古物商許可) tại cảnh sát;
• Mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, đồ dùng cho trẻ: có quy định riêng về nhãn mác và an toàn;
• Dạy học, làm đẹp, trông trẻ: có thể cần chứng chỉ hoặc đăng ký tuỳ dịch vụ.

Việc “bán thử vài lần cho bạn bè” vẫn có thể được coi là kinh doanh nếu lặp lại và có thu nhập. Hãy hỏi cơ quan địa phương hoặc trung tâm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ trước khi bắt đầu.

5Bán hàng online: những điều nên chuẩn bị

Nếu bán qua trang riêng hoặc mạng xã hội, bạn cần chú ý thông tin người bán (đối với bán hàng từ xa, pháp luật yêu cầu ghi rõ tên, địa chỉ, liên hệ, điều kiện giao hàng và đổi trả), chính sách đổi trả, và cách ghi giá. Các sàn thương mại điện tử cũng có quy định riêng cho người bán.

Với hàng nhập từ Việt Nam, hãy kiểm tra thêm quy định nhập khẩu, thực phẩm và mỹ phẩm; nhiều món quen thuộc ở Việt Nam có thể bị hạn chế nhập vào Nhật.

6Thuế, sổ sách và cách bắt đầu nhỏ

Thu nhập từ kinh doanh thường phải khai thuế. Bạn nên ghi lại doanh thu, chi phí và giờ làm ngay từ đầu, kể cả khi mới làm ít. Khi nhập hàng, hãy giữ hoá đơn; khi bán, ghi lại ngày và số tiền.

Cách bắt đầu an toàn: thử một sản phẩm, một nhóm khách nhỏ, trong phạm vi visa và giấy phép cho phép, rồi mở rộng dần. Đừng vay mượn lớn hay nhận lời mời “đầu tư nhanh”, nhất là những mô hình hứa lợi nhuận cao hoặc yêu cầu bạn tuyển người xuống tuyến — hãy hỏi ý kiến người có chuyên môn.

Mình sẽ có thêm bài về kỹ năng và công cụ để bạn xây dựng thương hiệu cá nhân trong những bài sau của loạt này.