Khi Con Ốm Ở Nhật: Cha Mẹ Việt Cần Làm Gì Đầu Tiên?

Con sốt vào lúc nửa đêm, phòng khám đã đóng cửa, bạn lại chưa chắc nên đợi sáng hay gọi cấp cứu — đây là tình huống mà gần như bố mẹ nào cũng gặp, và ở nước ngoài thì càng khó. Bài này là trang tổng hợp: giúp bạn phân loại tình huống, nhớ đúng vài số điện thoại và biết bắt đầu tìm nơi khám ở đâu.

1 Việc đầu tiên: phân loại tình huống

Khi con ốm, điều khó nhất không phải là thông tin mà là bình tĩnh. Bạn có thể tự hỏi mình một câu: tình huống này thuộc nhóm nào?

• Nguy hiểm, cần giúp ngay (ví dụ con không đáp lại, thở rất khó, co giật kéo dài): gọi 119. Chi tiết ở bài Khi nào cần đưa con đi cấp cứu.
• Chưa chắc nên đi khám hay chờ: gọi đường dây tư vấn (#8000 cho trẻ em, #7119 ở những vùng có dịch vụ). Xem Số điện thoại tư vấn y tế đêm khuya.
• Không khẩn cấp: tìm phòng khám nhi hoặc nhà thuốc gần nhà trong giờ làm việc — xem Nhà thuốc & phòng khám gần nhà cho trẻ em.

2 Những số điện thoại cần nhớ

• 119: cấp cứu và cứu hoả. Nhiều trung tâm điều phối có dịch vụ thông dịch ba bên bằng nhiều ngôn ngữ, nhưng tuỳ địa phương.
• #8000: đường dây tư vấn cho trẻ em vào ban đêm và ngày nghỉ, do các tỉnh vận hành trong khuôn khổ chương trình của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi.
• #7119: đường dây tư vấn cấp cứu do Cục Phòng cháy chữa cháy (消防庁) khuyến khích; hiện chưa phủ toàn quốc, và nhiều vùng chỉ nhận người từ khoảng 15 tuổi trở lên.

3 Tìm nơi khám

Trang Medical Information Net (ナビイ) của Bộ Y tế cho phép tìm phòng khám đang mở cửa, phòng khám ngoài giờ, theo khoa, theo khu vực, theo ngoại ngữ. Đây là điểm bắt đầu tốt; chi tiết hơn có trong bài Nhà thuốc & phòng khám gần nhà cho trẻ em.

4 Giấy tờ và tiếng Nhật y tế

Khi đi khám, bạn thường cần giấy tờ bảo hiểm và có thể là sổ tiêm chủng hoặc sổ mẹ và bé. Nếu chưa nắm rõ chuyện bảo hiểm, hãy xem Bảo hiểm & Byoin; về lịch tiêm, xem Tiêm chủng năm đầu và Khám sức khoẻ định kỳ. Một vài từ vựng cơ bản được gom trong Tiếng Nhật y tế cơ bản.

5 Chuẩn bị trước khi con ốm

• Viết sẵn địa chỉ nhà (bằng tiếng Nhật) và số điện thoại, dán gần điện thoại hoặc lưu trong máy.
• Lưu số phòng khám nhi gần nhà và nhà thuốc.
• Giữ thẻ bảo hiểm, giấy chứng nhận hỗ trợ y tế cho trẻ (nếu có), sổ thuốc (okusuri techō) ở nơi dễ lấy.
• Lưu sẵn đường dây tư vấn của tỉnh bạn.

6 Theo từng giai đoạn của con

• Sinh em bé (0–12 tháng) — tiêm chủng và những tháng đầu.
• Trẻ 1–3 tuổi — khám định kỳ.
• Nhà trẻ – Mẫu giáo — con đi học, dễ lây bệnh.
• Tiểu học, THCS, THPT — con lớn hơn nhưng bố mẹ vẫn cần biết đường đi nước bước.