“Đặt thực phẩm online có rẻ hơn đi siêu thị không?” là câu hỏi mình nghe nhiều nhất, và câu trả lời trung thực là: không ai trả lời thay bạn được, vì nó phụ thuộc vào cách nhà bạn mua sắm. Bài này không đưa ra một kết luận chung. Mình chỉ chỉ cách tự tính chi phí thật trong một tháng, những khoản dễ bị bỏ sót và một ví dụ giả định để bạn thấy cách thay số vào bảng của nhà mình.
📌 Bài này nằm trong chuỗi “Tiết kiệm ở Nhật”. Đọc bản tổng quan tại: Dịch vụ giao thực phẩm ở Nhật: Oisix, Pal System và siêu thị online nào tiết kiệm nhất
Bài viết có chứa link tiếp thị liên kết. Nếu bạn đăng ký hoặc mua hàng qua link, blog có thể nhận hoa hồng mà bạn không phải trả thêm đồng nào. Mọi con số trong các ví dụ tính toán đều là giả định để minh họa, không phải số liệu thật của gia đình nào.
1Câu trả lời ngắn trước, giải thích sau
So sánh chi phí giữa đi siêu thị và đặt online chỉ có ý nghĩa khi bạn so tổng chi tiêu thực phẩm cả tháng, không phải so giá một món. Hai bên có những khoản khác nhau: siêu thị có tiền đi lại, mua bốc đồng và đồ bỏ phí; đặt online có phí giao hàng, đơn tối thiểu và rủi ro mua thêm cho đủ ngưỡng. Khi cộng đủ, chênh lệch thường nhỏ hơn bạn tưởng, và lúc đó phần quyết định là thời gian và sự tiện lợi chứ không phải tiền.
2Những khoản cần đưa vào bảng tính
| Khoản | Đi siêu thị | Đặt online |
|---|---|---|
| Tiền hàng | Giá niêm yết, có khuyến mãi | Giá của dịch vụ, có thể cao hơn với hàng tuyển chọn |
| Phí giao hàng | Không | Phí ship, phí hàng đông lạnh, phí tuần của hợp tác xã nếu có |
| Đi lại | Tiền xe, đỗ xe, xăng nếu có | Ít hơn hoặc không |
| Mua bốc đồng | Dễ xảy ra khi đi cùng con | Ít hơn, nhưng dễ mua thêm cho đủ ngưỡng ship |
| Đồ bỏ phí | Do mua thừa theo cảm tính | Do hộp định kỳ chưa kiểm tra hoặc hạn dùng ngắn |
| Thời gian | Đi, chọn, xếp hàng, mang về | Đặt hàng, đợi nhận, cất đồ |
Dòng cuối, thời gian, không quy ra tiền ngay được, nên mình để riêng và quay lại ở phần cuối. Năm dòng đầu là những khoản bạn có thể đo bằng số.
3Cách thu thập số liệu trong bốn tuần
- Chụp mọi hóa đơn thực phẩm. Bao gồm cả siêu thị, cửa hàng tiện lợi và chợ. Mục tiêu là biết tổng chi tiêu thực phẩm thật, không phải con số bạn nhớ.
- Ghi số lần đi và chi phí đi lại. Nếu đi bộ thì ghi 0. Nếu đi xe hoặc gửi xe thì ghi tiền thực tế.
- Đánh dấu khoản mua ngoài danh sách. Cuối mỗi chuyến, đánh dấu những món bạn không định mua ban đầu và cộng tổng.
- Ghi lại đồ bỏ. Mỗi lần dọn tủ lạnh, ước lượng giá trị đồ phải bỏ. Không cần chính xác, chỉ cần cùng một cách ước lượng mỗi tuần.
- Cộng thành một bảng tháng. Từ đó bạn có “đường chuẩn” của nhà mình để so với bất kỳ dịch vụ nào.
- Thử dịch vụ trong một tháng và ghi cùng cách. Cộng tiền hàng, phí ship, phí hàng đông lạnh, phí tuần, đồ bỏ phí và so với đường chuẩn.
Mẹo: đừng cố so ngay từ tuần đầu. Tháng đầu dùng dịch vụ mới thường có đơn thử, đơn lẻ và đồ mua để làm quen nên chưa phản ánh thói quen thật. Tháng thứ hai mới là lúc con số đáng tin hơn.
4Ví dụ giả định để thấy cách thay số
Đây là ví dụ giả định hoàn toàn, không phải số liệu thật của gia đình nào và cũng không phải bảng giá thật của dịch vụ nào, ngoại trừ ngưỡng miễn phí ship của Oisix mà mình lấy từ trang chính thức. Mục đích là cho bạn thấy cách đặt các khoản cạnh nhau.
Giả sử một gia đình ba người chi 55.000 yên mỗi tháng cho thực phẩm nếu mua toàn bộ ở siêu thị. Mỗi tháng đi siêu thị bốn lần, mỗi lần tốn 300 yên đi lại, mua ngoài danh sách khoảng 3.000 yên và bỏ phí khoảng 2.500 yên thực phẩm.
| Khoản (yên/tháng, giả định) | A. Toàn bộ siêu thị | B. Kết hợp Oisix | C. Kết hợp siêu thị online |
|---|---|---|---|
| Tiền hàng đặt online | 0 | 26.400 | 20.000 |
| Tiền hàng mua ở siêu thị | 55.000 | 31.000 | 35.000 |
| Phí giao hàng | 0 | 0 | 2.000 |
| Đi lại | 1.200 | 600 | 600 |
| Mua bốc đồng | 3.000 | 1.500 | 2.000 |
| Đồ bỏ phí | 2.500 | 1.500 | 2.000 |
| Tổng | 61.700 | 61.000 | 61.600 |
Cách đọc bảng: ở phương án B, giả định rằng nhà đặt Oisix bốn lần mỗi tháng, mỗi lần khoảng 6.600 yên, đủ ngưỡng miễn phí ship, và giá món đặt online cao hơn 10% so với cùng giỏ hàng ở siêu thị (giỏ tương đương 24.000 yên ở siêu thị thành 26.400 yên). Ở phương án C, giả định đặt bốn lần với phí giao hàng 500 yên mỗi đơn, một con số giả định chứ không phải phí thật của dịch vụ nào, và giá hàng bằng siêu thị.
Kết quả giả định là ba phương án chỉ chênh nhau khoảng 100 đến 700 yên mỗi tháng. Đó là điểm mình muốn bạn thấy: khi cộng đủ các khoản, việc đặt online hiếm khi tạo ra khoản tiết kiệm lớn, nhưng cũng không nhất thiết làm bạn tốn hơn. Khác biệt nằm ở những thứ không có trong bảng: bạn bớt hai lần đi siêu thị mỗi tháng và bớt thời gian chọn hàng, mang vác.
Lưu ý: kết quả này phụ thuộc hoàn toàn vào các giả định. Nếu nhà bạn mua nhiều đồ giảm giá ở siêu thị, chênh lệch giá món có thể lớn hơn nhiều. Nếu nhà bạn hay để hộp định kỳ tự xác nhận rồi bỏ phí đồ, phương án online sẽ đắt hơn nhiều so với bảng trên. Hãy thay bằng số của chính nhà bạn.
5Công thức đơn giản để biết khi nào online đáng
Gọi tổng chi phí đi siêu thị là S (tiền hàng, đi lại, mua bốc đồng, đồ bỏ phí) và tổng chi phí đặt online là O (tiền hàng, phí giao hàng, mua bốc đồng, đồ bỏ phí). Hiệu S trừ O cho bạn khoản chênh lệch bằng tiền. Nếu S lớn hơn O thì online rẻ hơn thực sự cho nhà bạn. Nếu O lớn hơn S, phần chênh là “giá của sự tiện lợi”, và câu hỏi còn lại là khoản đó có xứng với thời gian bạn tiết kiệm được hay không.
Để quy thời gian ra tiền một cách tỉnh táo, hãy tự hỏi: nếu bớt được hai tiếng mỗi tháng, bạn sẽ dùng hai tiếng đó vào việc gì, và việc đó đáng bao nhiêu với nhà bạn? Không có đáp án đúng chung. Có người coi hai tiếng ấy là thời gian ở bên con, có người coi là thời gian nghỉ ngơi, có người thấy chẳng đáng gì. Quan trọng là bạn tự trả lời thay vì để quảng cáo trả lời hộ.
6Những cách kết hợp thường hợp lý
Online cho đồ nặng và đồ cồng kềnh. Nước, gạo, giấy, tã, đồ uống là những món mang vác mệt nhất nhưng giá thường dễ so sánh. Đặt chúng online giúp bạn tiết kiệm sức nhất.
Siêu thị cho đồ khuyến mãi. Thịt cá, rau củ giảm giá cuối ngày hoặc theo tờ rơi thường rẻ hơn ở siêu thị. Giữ lại một hai chuyến đi mỗi tháng cho phần này có thể giữ tổng chi phí thấp.
Meal kit cho những ngày bận. Dùng meal kit như Kit Oisix cho vài bữa tối bận rộn thay vì cả tuần có thể giữ chi phí ở mức chấp nhận được. Bạn có thể xem thêm ở bài Oisix có thật sự đáng tiền cho gia đình có con nhỏ?.
Siêu thị online cho đơn nhỏ bổ sung. Khi chỉ thiếu vài món, hãy xem đơn tối thiểu và phí giao hàng của dịch vụ trước. Với dịch vụ có đơn tối thiểu cao, đặt đơn nhỏ có thể không hợp lý. Chi tiết từng dịch vụ nằm ở bài Green Beans, Aeon hay Rakuten Seiyu: nên chọn siêu thị online nào?.
Oisix
Không phí gia nhập hay niên phí. Ngưỡng miễn phí ship tính theo giá trị đơn, xem bảng phí hiện hành khi đặt.
Xem OisixAeon Net Super
Phí và đơn tối thiểu khác nhau theo cửa hàng phụ trách. Nhập mã bưu điện để xem điều kiện cho nhà bạn.
Xem Aeon Net Super7Những sai lầm khi tính chi phí
- So sánh sản phẩm không tương đương. Rau thường và rau tuyển chọn không phải cùng một món. Hãy so cùng loại hoặc chấp nhận rằng bạn đang trả cho tiêu chuẩn khác.
- Quên phí hàng đông lạnh và phí vùng. Với Oisix, theo trang chính thức, hàng đông lạnh có phí xử lý riêng nếu tiền hàng đông lạnh trong đơn thấp hơn một mức nhất định, và một số vùng có phụ phí.
- Mua thêm cho đủ ngưỡng ship. Ví dụ giả định: đơn 5.000 yên mất phí ship 300 yên (khoảng 6%). Nếu thêm 1.500 yên hàng không cần để được miễn phí ship, bạn chi thêm 1.500 yên để tiết kiệm 300 yên.
- Chỉ đo một tuần. Một tuần có thể có khuyến mãi lớn hoặc đợt đi chơi, nên con số lệch. Hãy lấy trung bình cả tháng.
- Đếm trùng hoặc bỏ sót đồ bỏ phí. Dùng cùng một cách ước lượng ở cả hai phía.
- Dùng thông tin phí cũ. Phí và ngưỡng miễn phí thay đổi, nên hãy lấy bảng đang hiển thị trên trang chính thức khi tính.
8Câu hỏi thường gặp
Đặt online có rẻ hơn đi siêu thị không?
Không có đáp án chung. Một số dịch vụ có giá từng món cao hơn siêu thị và có phí giao hàng, nhưng bạn có thể giảm mua bốc đồng, đồ bỏ phí và tiền đi lại. Hãy so tổng chi phí cả tháng của nhà bạn.
Nên theo dõi chi tiêu bao lâu trước khi so sánh?
Ít nhất bốn tuần để có đường chuẩn đáng tin, và tốt nhất là thêm một tháng thử dịch vụ để so cùng cách ghi.
Có nên chuyển hoàn toàn sang đặt online không?
Với nhiều nhà, kết hợp hợp lý hơn: online cho đồ nặng hoặc cần tiện lợi, siêu thị cho đồ khuyến mãi. Bạn có thể điều chỉnh tỷ lệ theo số liệu thực tế của nhà mình.
Phí giao hàng nhỏ có đáng để ý không?
Có, vì phí nhỏ mỗi lần nhân với số lần đặt trong tháng. Ví dụ giả định: phí 300 yên mỗi lần, đặt bốn lần mỗi tháng là 1.200 yên. Hãy xem dịch vụ nào miễn phí ở mức đơn bạn thường đặt.
Làm sao tính thời gian tiết kiệm được?
Ước lượng số tiếng bạn bớt đi mỗi tháng rồi tự quyết định thời gian đó đáng bao nhiêu với gia đình bạn. Không có công thức chung, mỗi nhà một giá trị khác nhau.
Tính chi phí thực phẩm không cần phức tạp, chỉ cần đều tay: ghi lại bốn tuần, thử dịch vụ một tháng và so cùng một cách. Đừng tin một con số quảng cáo nào thay cho con số của chính nhà mình, và nhớ rằng nhiều khi thứ bạn mua không phải là sự rẻ hơn mà là thời gian. Chúc bạn tìm được cách chi tiêu hợp với gia đình.
