Có những lúc nghe một cuộc trò chuyện giữa các phụ huynh, bạn sẽ nghĩ cả lớp con mình đều đi juku (塾). Với gia đình Việt, đây là câu hỏi vừa thực tế, vừa nhiều áp lực: con có cần đi không, đi từ lúc nào, chọn nơi nào, và học tiếng Nhật chưa vững thì sao? Bài này giúp bạn nhìn rõ juku làm gì ở bậc THCS, cách chọn, và những điều cần đọc kỹ trước khi ký hợp đồng.
1 Juku ở bậc THCS làm gì?
Ở bậc THCS, juku thường đảm nhận hai vai trò: giúp con theo kịp bài trên lớp (nhất là trước các kỳ kiểm tra định kỳ), và luyện thi vào cấp ba. Hai vai trò này đôi khi chồng lên nhau, nhưng nhu cầu của mỗi gia đình lại khác: có nhà cần củng cố môn con yếu, có nhà muốn có người đồng hành khi thi cử.
Điểm quan trọng: kết quả học trên lớp ảnh hưởng đến hồ sơ thi cấp ba, nên nhiều gia đình bắt đầu cân nhắc juku từ khá sớm. Tuy nhiên, bạn không cần quyết định vội. Hãy quan sát việc học của con trước.
2 Khi nào nên cân nhắc?
- Con bắt đầu hụt ở một vài môn và tự học khó cải thiện;
- Con cần một lịch học đều đặn, một chỗ học yên tĩnh và có người nhắc;
- Gia đình muốn tìm hiểu về thi cấp ba và chưa biết bắt đầu từ đâu;
- Tiếng Nhật học thuật của con còn yếu, và con cần người giải thích bằng cách dễ hiểu.
Nếu con vẫn theo kịp và còn nhiều thời gian chơi, nghỉ, câu lạc bộ, bạn không nhất thiết phải thêm lịch học. Hãy hỏi ý con trước.
3 Các loại hình thường gặp
- Lớp học nhóm: giáo trình riêng, lịch cố định, có không khí học chung.
- Lớp nhỏ hoặc kèm sát: ít học sinh hơn, thầy cô theo sát từng em.
- Kèm 1-1 hoặc gia sư: linh hoạt hơn, nhưng phụ thuộc nhiều vào người dạy.
- Học online: tiện đi lại, cần con tự giác hơn.
- Phòng tự học: chỗ yên tĩnh để làm bài, có người giải đáp khi cần.
- Lớp hỗ trợ học tập của địa phương hoặc tổ chức phi lợi nhuận: nhiều nơi có lớp dành cho trẻ gốc nước ngoài, thường miễn phí hoặc chi phí thấp. Hãy hỏi yakusho nơi bạn ở.
4 Chọn juku khi con còn đang học tiếng Nhật
Nếu con còn yếu tiếng Nhật, đây là những điều nên hỏi khi tham quan hoặc học thử:
- Thầy cô có kinh nghiệm dạy trẻ gốc nước ngoài không? Giải thích có dùng tiếng Nhật đơn giản không?
- Tài liệu có chú âm furigana không? Có thể mang từ điển hoặc hỏi lại không?
- Lớp có bao nhiêu học sinh, thầy cô có đủ thời gian cho từng em không?
- Việc phản hồi cho bố mẹ diễn ra bằng cách nào, có bằng chữ dễ hiểu không?
- Lịch học có hợp với câu lạc bộ và giờ giấc của con không?
Hãy cho con tham gia học thử. Con thấy dễ chịu hay áp lực, có hiểu thầy cô nói gì không, đó là thông tin giá trị nhất.
5 Hợp đồng và khoá học theo mùa
Hợp đồng juku thường dài hơn bạn tưởng, và các khoá học theo mùa (hè, đông, ôn thi) có thể chiếm một phần lớn chi phí. Trung tâm tiêu dùng nhiều nơi cảnh báo về các tranh chấp khi nghỉ giữa chừng, ví dụ khoá ngắn không đến học được buổi nào mà vẫn không được hoàn tiền, hay xin nghỉ muộn hơn thời hạn quy định mà bị tính thêm tháng sau.
Một số hợp đồng dài hạn có thể được bảo vệ bởi quy định về huỷ trong thời hạn nhất định, nhưng học theo tháng hoặc khoá ngắn thường nằm ngoài diện đó. Bạn có thể xem lại phần giải thích chi tiết hơn ở bài về học thêm ở bậc tiểu học.
6 Giữ nhịp sống của con
Nhiều học sinh THCS phải xoay xở giữa lớp học, câu lạc bộ và juku. Nếu thấy con mệt, ngủ muộn hoặc ít cười hơn, đó là dấu hiệu bạn nên cùng con xem lại lịch. Việc học là một chặng dài, không cần phải dồn hết sức ngay từ năm đầu.